BSC’nin 4 Boyutu ve Sebep Sonuç İlişkileri

Balanced Scorecard, misyon ve stratejinin ölçüler halinde ifade edilen 4 boyut içinde yönetilmesini sağlar. Bunlar, Finansal Boyut, Müşteri Boyutu, İç Süreçler Boyutu ve Öğrenme ve Gelişim Boyutu olarak sıralanmaktadır.

1. Finansal Boyut
Balanced Scorecard, geçmiş dönemlerde firmaların ekonomik durumlarını değerlemede kullanılan finansal bakış açısını bir boyut olarak ele alır. Finansal performans ölçüleri, bir firmanın stratejisinin ve bu stratejiye yönelik uygulamaların firma gelişimine katkıda bulunup bulunmadığını belirler.

Finansal amaçlar, şirketin Scorecard’da yer alan tüm diğer boyut, amaç ve ölçülerin ortak hedeflerin bir sonucunu ifade eder. Seçilen her ölçünün, finansal performansta gelişmeye neden olacak sebep-sonuç ilişkilerinin bir parçası olması beklenir. Finansal boyut oluşturulurken performan kriterleri yönetim ve ortakların beklentilerine göre tespit edilir. Bir şirket yaşam sürecinin değişik dönemlerinde biribirinden çok farklı finansal amaçlara sahip olabilir. Örneğin büyüme stratejisi içinde olan bir şirket Pazar payını artırmaya yönelik finansal hedefler koyarken “hasat” aşamasındaki bir şirket nakit akışını sağlamaya yönelik finansa hedefler koyabilir.Finansal boyutta en çok kullanılan performans kriterleri; Tüm gelir ve gider bütçesine uyum (Tutar / Hedef) Ciro hedefinin gerçekleşme yüzdesi Net Kar (EBT) oranının gerçekleşme yüzdesi Nakit Akış Plan ve Realizasyonu sayılabilir.

2. Müşteri Boyutu
BSC modelinin müşteri boyutu, belirlenen finansal hedefleri gerçekleştirmek için firmanın rekabet edeceği müşteri ve pazar kesimlerini ve bu hedef kesimlerde firmanın göstereceği performansın ölçülerini veya göstergelerini tanımlar. BSC’nin müşteri boyutu, firmanın vizyonuna ulaşması için müşterilere nasıl görünmelidir sorusu ile şekillenir. Örneğin ciro artışı ile ilgili bir performans kriterine karşılık BSC’nin müşteri boyutuna müşteri sayısının artırılması alışveriş sepet ortalamasının artırılması dahil edilir.Müşteri sayısının artırılması, müşteri sadakatinin artırılması, alışveriş sepet ortalamasının artırılması, müşteri boyutunda en çok kullanılan performans kriterleridir.

3.İç Süreçler Boyutu
Yöneticiler müşteri boyutundaki performans kriterlerini belirledikten sonra müşterileri memnun edebilmek için kritik içsel süreçlere odaklanmalıdırlar.Şirket içi süreçler boyutunda firmanın kritik içsel süreçleri tanımlanmalıdır.

 Bu boyutta firmaların hangi önemli iç sürecini iyileştirmesi gerektiği belirlenir. Şirket iç süreçleri boyutundaki hedef ve performansların belirlenmesi işlemi, BSC ile geleneksel performans ölçüm sistemleri arasındaki en önemli farklılıklardan biridir. Böylelikle şirketin vizyon ve misyonunu gerçekleştirmek için hangi süreçlerini iyileştirmesi gerektiğini açıkça gösterir.
Yukarıda verdiğimiz örneğe göre Müşteri sayısını nasıl artıracağız? Sepet ortalamasını nasıl artıracağız? sorularının karşılığı iç süreçler boyutunda değerlendirilir. Yöneticiler bu hedefleri gerçekleştirmek için hangi kritik süreçleri iyileştirmeleri gerektiğini belirlerler. Örneğin hazır giyim sektöründen bir örnek vermek gerekirse müşteri beklentilerini daha doğru tahmin etmek için planlama süreçlerini, daha fazla seçenekle müşteri karşısına çıkarak sepet ortalamasını artırmak için tasarım ve satın alma süreçlerinin iyileştirmek öncelikli hedefler arasında yer alabilir.

4. Öğrenme ve Gelişme Boyutu
BSC modelinin dördüncü boyutu örgütsel öğrenme ve büyümeyi sağlayacak amaç ve ölçülerin oluşturulmasına yöneliktir. Öğrenme ve gelişme boyutunda, firmaların uzun dönemli gelişme ve ilerleme elde edebilmesi için gerekli olan yapı, müşteri ve iç süreç boyutları; mevcut ve geleceğe ilişkin başarılar için çok kritik olan faktörler olarak tespit edilmektedir. Öğrenme ve gelişme boyutu ise bu kritik başarı faktörlerine karşılık şirket çalışanlarının yetkinliklerini sorgulayan ve yetkinliklerin artırılmasına yönelik hedefleri belirleyen bir boyuttur.

Böylece doğru kurgulanan bir Balanced Scorecard, kurumun stratejisinin tüm hikayesini anlatabilir. Balanced Scorecarda dahil edilen her bir ölçü kurum stratejısinin tüm şirkete yayılmasını sağlayacak sebep sonuç ilişkilerini içermelidir.
Demet Ekin

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: